Czy POZ wystawi mi skierowanie na TK?
Tylko w wąskim zakresie: TK klatki piersiowej (w opiece koordynowanej, programie profilaktyki raka płuca, przy podejrzeniu raka płuca z objawami) i TK tętnic wieńcowych (w opiece koordynowanej). Inne TK (głowa, brzuch, kręgosłup, kości) — POZ kieruje najpierw do specjalisty AOS, który zleca TK.
Czy prywatne skierowanie zadziała w pracowni NFZ?
Nie. Pracownia NFZ wymaga skierowania od lekarza ubezpieczenia zdrowotnego (z umową NFZ). Wyjątek: skierowanie do leczenia szpitalnego (gdy TK jest częścią hospitalizacji) — może wystawić każdy lekarz (art. 58 ustawy).
Czy do TK z kontrastem trzeba mieć kreatyninę?
Tak, większość pracowni wymaga aktualnego wyniku (zwykle nie starszego niż 14–30 dni). Kontrast jodowy może uszkadzać nerki, zwłaszcza u pacjentów z PChN, cukrzycą, niewydolnością serca, odwodnieniem.
Co z metforminą przed TK z kontrastem?
Powinna być odstawiona na 48 godzin po podaniu kontrastu (u pacjentów z PChN — ryzyko kwasicy metabolicznej). Lekarz zlecający TK powinien o tym poinformować pacjenta.
Czy mogę zrobić TK bez skierowania?
W prywatnej pracowni — tak, pacjent płaci. W NFZ — bez skierowania tylko w stanie nagłym (SOR) i w programie profilaktyki raka płuca (LDCT klatki, dla osób 55–74 z paleniem >20 paczkolat).
Ile czeka się na TK w NFZ?
Połowa pacjentów czeka 1–3 miesiące, zależnie od okolicy. W pakiecie DiLO — do 28 dni. Na SOR — natychmiast.
Czy TK jest bezpieczne?
Wiąże się z promieniowaniem jonizującym (większe niż RTG, mniejsze niż w niektórych badaniach scyntygraficznych). Współczesne aparaty mają protokoły niskodawkowe — dawka jest kontrolowana. U dzieci stosowane są protokoły pediatryczne. Dla pojedynczego badania TK ryzyko jest niskie, ale niepotrzebnych badań TK należy unikać.
Czy TK głowy można robić w ciąży?
Tylko w sytuacjach ratujących życie (uraz głowy z podejrzeniem krwawienia, ostry udar). Promieniowanie podczas TK głowy nie naraża bezpośrednio płodu, ale i tak preferuje się alternatywy (MRI).
Co to jest LDCT i kto może z niej skorzystać?
Niskodawkowa TK klatki piersiowej (LDCT) — przesiew raka płuca u palaczy. NFZ realizuje ten program dla osób 55–74 lat z udokumentowanym paleniem >20 paczkolat. Bez skierowania, w wybranych ośrodkach. To jedyny przesiew raka płuca o udowodnionej skuteczności.
Co jeśli mam alergię na kontrast jodowy?
Poinformuj o tym lekarza zlecającego i pracownię. W większości przypadków możliwe jest premedykowanie (sterydy + lek przeciwhistaminowy 12–24 godzin przed) albo wybór alternatywy (TK bez kontrastu, MRI).