Czy do leczenia astmy trzeba skierowanie?
Do lekarza POZ — nie. Astmę w stabilnej postaci prowadzi lekarz rodzinny — bez skierowania, z lekami refundowanymi. Skierowanie do alergologa lub pulmonologa wystawia POZ wtedy, gdy astma jest źle kontrolowana, podejrzewa się astmę ciężką, planuje się odczulanie albo leczenie biologiczne.
Co robić w ciężkim ataku astmy?
Dzwonisz 112 albo jedziesz na SOR. Objawy alarmowe: duszność spoczynkowa, niemożność dokończenia zdania, sinica, splątanie, brak odpowiedzi na SABA. Cisza oddechowa zamiast świstów to gorszy znak niż głośne świsty — oznacza bardzo ciężką obturację.
Czy mogę kupić Ventolin bez recepty?
Nie. Wszystkie leki na astmę są na receptę (z refundacją po wystawieniu przez lekarza). Wyjątkiem są niektóre preparaty doraźne dostępne bez recepty w ograniczonych ilościach — ale nigdy nie zastępują regularnego leczenia.
Jakie leki biologiczne na astmę są refundowane?
W 2026 r. w NFZ refundowane są: omalizumab (Xolair — anty-IgE), mepolizumab (Nucala — anty-IL-5), benralizumab (Fasenra — anty-IL-5R), dupilumab (Dupixent — anty-IL-4/IL-13), tezepelumab (Tezspire — anty-TSLP), w wybranych ośrodkach. Kwalifikacja przez pulmonologa lub alergologa po spełnieniu kryteriów (astma ciężka oporna, poziom IgE lub eozynofili, częstość zaostrzeń).
Czy odczulanie (immunoterapia swoista) jest refundowane?
Częściowo. Preparaty do odczulania (podjęzykowe, podskórne) są refundowane przy wybranych alergenach (pyłki, roztocza, jad owadów). Skierowanie i kwalifikacja przez alergologa NFZ.
Czy w ciąży można brać leki na astmę?
Tak. Niekontrolowana astma to większe ryzyko niż leki wziewne. Wszystkie standardowe leki wziewne (ICS, LABA, SABA) są bezpieczne w ciąży. Doustne sterydy w razie zaostrzenia są również stosowane. Kobieta w ciąży ma prawo do priorytetu (art. 47c).
Astma u dziecka — od jakiego wieku można rozpoznać?
Diagnoza pewna astmy zwykle jest możliwa po 5 r.ż. (kiedy spirometria jest wykonalna). U niemowlaków i małych dzieci mówimy o nawracających świszczących zapaleniach oskrzeli, część dzieci „wyrasta”, część rozwija astmę typową. Leczenie jest podobne — leki wziewne z komorą inhalacyjną.
Czy astma to choroba do końca życia?
Nie zawsze. U dzieci ok. 50% „wyrasta” z astmy w okresie dojrzewania. U dorosłych astma jest zwykle przewlekła, ale dobrze kontrolowana pozwala na pełnoprawne życie i pracę zawodową. Najgorsze rokowanie ma astma niekontrolowana — z częstymi zaostrzeniami, prowadząca do remodelingu dróg oddechowych.
Co to jest astma zawodowa?
Astma wywołana lub pogłębiana przez ekspozycję w pracy (np. pyły mąki u piekarzy, izocyjaniany u lakierników, leki u personelu medycznego, sierść zwierząt u weterynarzy, drewno u stolarzy). Diagnostyka wymaga lekarza medycyny pracy + alergologa/pulmonologa. Rozpoznanie ma konsekwencje prawne (zmiana stanowiska, renta z tytułu choroby zawodowej).
Czy w POZ mogę dostać spirometrię?
Tak — w opiece koordynowanej (od 2022 r.) lekarz POZ może wykonać/zlecić spirometrię. Wynik pomaga w rozpoznaniu i monitorowaniu astmy. Poza opieką koordynowaną — skierowanie na pracownię badań czynnościowych płuc.