Czy do kardiochirurga trzeba skierowanie?
W praktyce tak — ale skierowanie wystawia kardiolog (po pełnej diagnostyce) albo Heart Team, nie sam pacjent. Pacjent „z ulicy” do kardiochirurga praktycznie nie trafia.
Kto kwalifikuje do operacji serca?
W chorobie wieńcowej zwykle kardiolog po koronarografii. W chorobach zastawek i skomplikowanych przypadkach — Heart Team (kardiolog + kardiochirurg + kardiolog interwencyjny + radiolog kardiologiczny). Decyzja: PCI vs CABG, SAVR vs TAVI, naprawa vs wymiana.
Co to są by-passy?
By-passy aortalno-wieńcowe (CABG) to operacja, w której tworzy się „obejścia” wokół zwężonych tętnic wieńcowych — używając tętnicy piersiowej wewnętrznej (LIMA), tętnicy promieniowej, żyły odpiszczelowej. Standard w chorobie wielonaczyniowej, zwłaszcza z cukrzycą lub uszkodzeniem lewej komory.
TAVI czy klasyczna wymiana zastawki?
W ostatnich latach TAVI (przezskórna implantacja zastawki aortalnej) coraz częściej zastępuje klasyczną SAVR — początkowo tylko u starszych pacjentów wyższego ryzyka, dziś również u młodszych w wybranych grupach. Decyzja zawsze przez Heart Team, na podstawie anatomii (CT z oceną korzenia aorty, dostępu naczyniowego), wieku, ryzyka operacyjnego (skala STS, EuroSCORE II).
Czy prywatne skierowanie do kardiochirurgii działa na NFZ?
Tak (art. 58 ustawy). W praktyce wymaga pełnej dokumentacji kardiologicznej — sam dokument z prywatnej wizyty bez koronarografii i echa nie wystarczy do kwalifikacji.
Ile czeka się na operację?
Z pełną dokumentacją i kwalifikacją: 1–4 tygodnie dla planowych przyjęć (większość przypadków). W trybie pilnym (świeży zawał z wskazaniem do CABG, ciasna zastawka aortalna z objawami niewydolności) — niemal natychmiast, w trybie międzyszpitalnym.
Czy mogę operować się w innym województwie?
Tak. W kardiochirurgii nie obowiązuje rejonizacja. Wybór ośrodka z doświadczeniem w konkretnej operacji ma znaczenie kliniczne — szczególnie dla TAVI, operacji aorty i wad wrodzonych dorosłych.
Czy po operacji jest rehabilitacja?
Tak. Po większości operacji kardiochirurgicznych pacjent jest kierowany na rehabilitację kardiologiczną — w sanatorium uzdrowiskowym (3–4 tygodnie, bezpłatnie na NFZ) albo ambulatoryjnie w poradni rehabilitacji kardiologicznej. To kluczowy etap powrotu do sprawności i pracy zawodowej.
Dlaczego przed operacją serca trzeba iść do dentysty?
Przewlekłe zakażenia zębów i przyzębia mogą być źródłem bakteriemii — a bakterie z krwi mogą zasiedlić nowo wszczepioną zastawkę i wywołać infekcyjne zapalenie wsierdzia (IZW). Dlatego standardem przygotowania do operacji serca jest sanacja jamy ustnej. To dotyczy zwłaszcza pacjentów do wymiany zastawki — leczenie IZW na sztucznej zastawce jest ciężkie, często wymaga reoperacji.
Jak wygląda transplantacja serca?
Bardzo wąska ścieżka. Pacjent z zaawansowaną niewydolnością serca trafia do ośrodka transplantologicznego (Zabrze-SCCS, Warszawa-IK, Kraków-CMUJ, Gdańsk-UCK) — kwalifikacja, wpisanie na Krajową Listę Oczekujących prowadzoną przez Poltransplant, oczekiwanie na zgodnego dawcę. W międzyczasie często wszczepienie LVAD jako pomostu. Po przeszczepie — leczenie immunosupresyjne dożywotnio, opieka wielospecjalistyczna w ośrodku.