Czy do leczenia czerniaka na NFZ trzeba skierowanie?
Do onkologa nie — to specjalista wolnego dostępu. Do dermatologa skierowanie jest wymagane (od POZ albo innego lekarza NFZ). Najważniejszym dokumentem porządkującym ścieżkę jest jednak karta DiLO, którą może wystawić POZ, dermatolog, chirurg lub onkolog przy podejrzeniu czerniaka.
Kto może wystawić kartę DiLO przy podejrzeniu czerniaka?
Lekarz POZ (na podstawie oceny klinicznej zmiany), dermatolog (po dermatoskopii), chirurg po wycięciu z wynikiem histopatologii, onkolog. Karta DiLO zastępuje kolejne skierowania w pakiecie onkologicznym.
Czy prywatne wycięcie znamienia działa na NFZ?
Tak. Wynik prywatnej histopatologii jest pełnoprawnym dokumentem medycznym. Z wynikiem potwierdzającym czerniaka idziesz do POZ albo bezpośrednio do onkologa NFZ — tam zostanie wystawiona karta DiLO i uruchomiona dalsza ścieżka (poszerzenie marginesu, węzeł wartowniczy, ewentualne leczenie adiuwantowe).
Ile czeka się na leczenie czerniaka w NFZ?
Z DiLO ścieżka jest gwarantowana: diagnostyka wstępna do 28 dni, pogłębiona do 21 dni, leczenie do 14 dni od konsylium. Sam program leczenia czerniaka w danych NFZ (5 maja 2026) pokazywał, że po kwalifikacji połowa pacjentów zaczyna leczenie w około 1 dzień.
Czy karta DiLO ma 30 dni ważności?
Nie. Karta DiLO jest ważna do zamknięcia karty przez ośrodek prowadzący leczenie. Mit o 30 dniach dotyczy skierowania na rehabilitację — nie DiLO i nie wizyt onkologicznych.
Czy badanie BRAF jest refundowane?
Tak. Badanie mutacji BRAF (a w razie potrzeby NRAS, c-KIT) w czerniaku w stadium III/IV jest częścią diagnostyki w pakiecie onkologicznym, finansowanej przez NFZ. To kluczowy wynik dla wyboru terapii celowanej (BRAF + MEK) vs immunoterapii.
Czy immunoterapia (niwolumab, pembrolizumab) jest dostępna na NFZ?
Tak. Immunoterapia anty-PD-1 i terapia skojarzona anty-PD-1 + anty-CTLA-4, jak również terapia celowana BRAF + MEK (dabrafenib + trametinib, enkorafenib + binimetinib) są refundowane w programie lekowym NFZ dla pacjentów z czerniakiem w stadium III i IV, przy spełnieniu kryteriów programu. Komercyjnie koszt tych terapii to rzędu 20–40 tys. zł miesięcznie — praktycznie nieosiągalne bez refundacji.
Czy dziecko z podejrzeniem czerniaka też ma DiLO?
Tak. Karta DiLO obowiązuje też w onkologii dziecięcej. U dzieci czerniak jest rzadki, ale szczególną uwagę zwracają wrodzone znamiona barwnikowe olbrzymie, xeroderma pigmentosum i zespoły znamion dysplastycznych. Ścieżka prowadzi przez dermatologa dziecięcego do ośrodka onkologii i hematologii dziecięcej.
Czy w ciąży można leczyć czerniaka?
Tak. Wycięcie zmiany ze znieczuleniem miejscowym jest bezpieczne w każdym trymestrze. Decyzje o dalszym leczeniu (immunoterapia, terapia celowana — przeciwwskazane w ciąży) wymagają interdyscyplinarnego konsylium z położnikiem. Pacjentka w ciąży ma prawo do priorytetu w 7 dni roboczych (art. 47c).
Czy mogę leczyć się w innym województwie?
Tak. W onkologii (w tym w czerniaku) nie obowiązuje rejonizacja. Możesz wybrać dowolny ośrodek z listy realizujących pakiet onkologiczny — w praktyce dla rzadszych mutacji BRAF i terapii skojarzonych ośrodki referencyjne (NIO, instytuty) prowadzą leczenie lepiej niż mniejsze placówki.