Czy do leczenia raka nerki w NFZ trzeba skierowanie?
Do onkologa nie (wolny dostęp). Do urologa skierowanie jest wymagane. Najważniejszym dokumentem jest karta DiLO, którą wystawia POZ, urolog, radiolog albo nefrolog przy podejrzeniu raka nerki.
Jak rozpoznawany jest rak nerki?
Dziś w 70% przypadków przypadkowo — w USG/TK robionym z innego powodu. Klasyczna triada (krwiomocz + ból + guz) to objaw zaawansowanej choroby. Złotym standardem diagnostyki jest TK jamy brzusznej z kontrastem 3-fazowe.
Czy biopsja nerki jest zawsze potrzebna?
Nie. W typowych zmianach litych T1–T2 w nerce, gdzie obraz radiologiczny jest typowy dla raka, leczy się chirurgicznie bez biopsji (operacja jest jednocześnie diagnostyczna i terapeutyczna). Biopsję wykonuje się głównie u pacjentów z chorobą rozsianą lub nieoperacyjną (do potwierdzenia rozpoznania przed leczeniem systemowym), przy zmianach niejednoznacznych radiologicznie, u pacjentów z jedną nerką, z chorobą obustronną.
Czy nefrektomia oszczędzająca jest zawsze możliwa?
W guzach T1 (<7 cm) — tak, jest standardem. W większych guzach (T2, T3) zwykle wykonuje się radykalną nefrektomię. Decyzja zależy od wielkości, lokalizacji guza, stanu drugiej nerki, ogólnej wydolności nerek pacjenta. Operacje minimalnie inwazyjne (laparoskopia, robot) są coraz częstszym standardem.
Czy radioterapia jest stosowana w raku nerki?
Rzadko jako leczenie pierwotne (rak nerki jasnokomórkowy jest względnie radio-oporny). Stosuje się jednak SBRT (radiochirurgię stereotaktyczną) w nieoperacyjnych guzach T1 i w przerzutach (kostnych, mózgowych), oraz radioterapię paliatywną.
Czy karta DiLO ma 30 dni ważności?
Nie. Karta DiLO jest ważna do zamknięcia karty.
Czy mogę leczyć się w innym województwie?
Tak. W onkologii nie obowiązuje rejonizacja. W raku nerki warto wybrać ośrodek z doświadczeniem w nefrektomiach minimalnie inwazyjnych i programach lekowych immunoterapii.
Czy rak nerki może być dziedziczny?
Tak, w ok. 5% przypadków. Najważniejsze zespoły to choroba von Hippel-Lindau, dziedziczny brodawkowaty rak nerki (HPRC), zespół Birta-Hogga-Dubé, HLRCC. Konsultacja genetyczna wskazana u pacjentów <45 r.ż., z rakiem obustronnym, wieloogniskowym lub dodatnim wywiadem rodzinnym.
Co u dziecka — guz Wilmsa to to samo?
Nie. Guz Wilmsa (nephroblastoma) ma zupełnie inną biologię — to nowotwór typowo dziecięcy (1–5 lat), leczony w ośrodkach onkologii dziecięcej według protokołu SIOP. Wyleczalność wysokie (>85% w stadiach I–III). Nie myl z klasycznym rakiem nerki dorosłych.
Czy programy immunoterapii są dostępne w NFZ?
Tak. Skojarzenia anty-PD-1 z TKI lub anty-CTLA-4 (niwolumab + ipilimumab, pembrolizumab + aksytynib, niwolumab + kabozantynib, pembrolizumab + lenvatinib) są refundowane w 1. linii leczenia zaawansowanego raka nerki, przy spełnieniu kryteriów programu (typ histologiczny, ryzyko IMDC, stan ogólny).