Gastroskopia wymaga skierowania na NFZ, ale nie zawsze prywatnie. Sprawdź, kto je wystawia, ile ważne jest skierowanie, ile kosztuje badanie i jak się do niego przygotować.
Wykonanie gastroskopii w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia (NFZ) wymaga posiadania ważnego skierowania. Dokument ten może wystawić lekarz podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) lub lekarz specjalista (np. gastrolog, chirurg). W przypadku wizyt prywatnych skierowanie zazwyczaj nie jest wymagane, chyba że badanie ma odbyć się w znieczuleniu ogólnym.
Gastroskopia na NFZ a prywatnie – kluczowe różnice
Wybór między trybem publicznym a prywatnym wiąże się z różnymi procedurami formalnymi. Poniższa tabela przedstawia zestawienie najważniejszych wymagań dla pacjenta.
| Cecha | Gastroskopia na NFZ | Gastroskopia Prywatna |
|---|---|---|
| Wymagane skierowanie | Tak (bezwzględnie) | Nie (zazwyczaj) |
| Koszt badania | Bezpłatne | ok. 300–500 zł (bez znieczulenia) [7][8] |
| Forma skierowania | E-skierowanie (kod cyfrowy) | Brak lub zalecenie lekarskie |
| Czas oczekiwania | Zależny od kolejki (od kilku tygodni do kilkunastu miesięcy) [9] | Krótki (kilka dni) |
Czas oczekiwania na gastroskopię w ramach NFZ różni się znacząco w zależności od regionu. Przykładowo, w województwie łódzkim w przypadku stabilnym wynosi on od ok. 25 dni do nawet 2 lat – aktualne kolejki można sprawdzić na portalu lekarz-na-nfz.pl. Wśród placówek realizujących to badanie na NFZ w Łodzi i okolicach znajduje się m.in. Centrum Medyczne Medyceusz, gdzie dostępna jest gastroskopia łódź nfz.
Kto wystawia skierowanie na gastroskopię?
Skierowanie na badanie endoskopowe górnego odcinka przewodu pokarmowego w ramach NFZ może wystawić każdy lekarz ubezpieczenia zdrowotnego, który posiada podpisany kontrakt z Funduszem. Najczęściej są to:
- Lekarz rodzinny (POZ): Wystawia skierowanie w przypadku wstępnej diagnozy dolegliwości żołądkowych [2].
- Gastrolog (Gastroenterolog): Zleca badanie w ramach pogłębionej diagnostyki specjalistycznej.
- Chirurg: Często zleca badanie przed planowanymi zabiegami operacyjnymi.
Od 8 stycznia 2021 roku skierowania są wystawiane głównie w postaci elektronicznej (e-skierowanie). Pacjent otrzymuje 4-cyfrowy kod, który wraz z numerem PESEL podaje przy rejestracji [1][2].
Jak długo ważne jest skierowanie?
Skierowanie do poradni specjalistycznej lub na badanie diagnostyczne jest ważne tak długo, jak istnieje przyczyna zdrowotna, dla której zostało wystawione. W praktyce oznacza to, że jest ono ważne do momentu realizacji wizyty lub ustania problemu zdrowotnego. Należy jednak pamiętać, że placówki medyczne wymagają zarejestrowania skierowania w rozsądnym terminie od jego wystawienia [2].
Kiedy lekarz kieruje na gastroskopię? (Wskazania)
Lekarz decyduje o wystawieniu skierowania na podstawie wywiadu medycznego. Do częstych wskazań do wykonania gastroskopii diagnostycznej należą [3][5]:
- Podejrzenie choroby wrzodowej żołądka lub dwunastnicy.
- Objawy alarmowe: utrata masy ciała, anemia, krwawienie z przewodu pokarmowego (np. smoliste stolce).
- Uporczywa zgaga i objawy choroby refluksowej przełyku.
- Diagnostyka w kierunku zakażenia bakterią Helicobacter pylori.
- Podejrzenie celiakii (pobranie wycinków z dwunastnicy).
- Dysfagia (trudności w połykaniu).
Przygotowanie do badania – wymogi formalne i praktyczne
Niezależnie od tego, czy badanie odbywa się na NFZ, czy prywatnie, pacjent musi wyrazić pisemną zgodę na zabieg. Placówki medyczne podają również wytyczne dotyczące przygotowania fizjologicznego. Zazwyczaj obejmują one następujące zalecenia:
- Jedzenie: Pacjent nie powinien nic jeść przez co najmniej 8 godzin przed badaniem [4][10].
- Płyny: Należy powstrzymać się od picia jakichkolwiek płynów na co najmniej 4 godziny przed badaniem. Nie powinno się również w tym czasie żuć gumy ani palić papierosów [10].
- Leki: Leki przyjmowane na stałe (np. na nadciśnienie) zazwyczaj można zażyć rano, popijając niewielką ilością wody. Wyjątkiem mogą być leki obniżające krzepliwość krwi – ich odstawienie lub zmianę dawkowania należy skonsultować z lekarzem prowadzącym odpowiednio wcześniej przed badaniem [4].
- Dokumenty: Pacjent powinien zabrać ze sobą dokument tożsamości, e-skierowanie (w przypadku badania na NFZ) oraz aktualne wyniki badań, jeśli lekarz o to prosił.
Szczegółowe instrukcje dotyczące przygotowania do badania mogą różnić się w zależności od placówki – pacjent powinien stosować się do indywidualnych zaleceń otrzymanych od lekarza kierującego lub od placówki, w której badanie będzie wykonywane.
Źródła
- Pacjent.gov.pl – E-skierowanie, https://pacjent.gov.pl/internetowe-konto-pacjenta/eskierowanie
- Pacjent.gov.pl – Skierowanie do specjalisty, https://pacjent.gov.pl/artykul/skierowanie-do-specjalisty
- Szpital Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Wołominie – Gastroskopia, https://szpitalwolomin.pl/gastroskopia/
- Bonifraterskie Centrum Medyczne – Przygotowanie do badania Gastroskopia, https://bcmbonifratrzy.pl/aktualnosci/przygotowanie-do-badania-gastroskopia/
- DOZ.pl – Gastroskopia – kiedy się ją wykonuje i jak się do niej przygotować?, https://www.doz.pl/czytelnia/a15145-Gastroskopia__kiedy_sie_ja_wykonuje_i_jak_sie_do_niej_przygotowac
- KtoMaLek – Gastroskopia — wskazania do badania, https://ktomalek.pl/blog/gastroskopia-wskazania-do-badania/w-1855
- ZnanyLekarz.pl – Gastroskopia w Warszawie (cennik), https://www.znanylekarz.pl/uslugi-zabiegi/gastroskopia/warszawa
- KB.pl – Cennik gastroskopii 2026, https://kb.pl/cenniki/gastroskopia-_med/
- Lekarz-na-nfz.pl – Gastroskopia na NFZ w województwie łódzkim, https://lekarz-na-nfz.pl/swiadczenia/lodzkie/gastroskopia/
- Centrum Medyczne Medyceusz – Gastroskopia (Łódź), https://centramedycznemedyceusz.pl/uslugi/diagnostyka/gastroskopia